Spis treści

  1. Skąd bierze się osad w instalacji CO
  2. Objawy zanieczyszczonej instalacji
  3. Metody płukania instalacji
  4. Filtr magnetyczny i odmulacz
  5. Kiedy płukanie ma sens
  6. Najczęstsze pytania

Woda w zamkniętym obiegu CO wydaje się czysta, bo nikt jej nie widzi. Dopiero przy odpowietrzaniu grzejnika albo spuszczaniu wody z instalacji okazuje się, że wypływa z niej ciemna, gęsta ciecz. To zwykły efekt wieloletniej pracy stalowych elementów w gorącej wodzie.

W tym artykule wyjaśniamy, co się dzieje w instalacji, po czym poznać, że zbiera się w niej za dużo osadu, i kiedy płukanie z filtrem rzeczywiście się opłaca.

Skąd bierze się osad w instalacji CO

Głównym składnikiem szlamu jest magnetyt, czyli tlenki żelaza powstające, gdy stalowe grzejniki, rury i elementy kotła korodują w wodzie. Dochodzą do tego zanieczyszczenia z montażu (opiłki, pozostałości pasty i topnika), kamień z twardej wody oraz produkty rozkładu starych uszczelnień. Powietrze, które dostaje się do instalacji po każdym otwarciu zładu, przyspiesza korozję, dlatego osad pojawia się szybciej w instalacjach często dopełnianych.

Drobiny osadzają się w najniższych punktach grzejników, na dnie rozdzielaczy i w wymienniku kotła. W starych kotłach żeliwnych kanały są szerokie i zanieczyszczenia mają gdzie się gromadzić. Wymienniki nowoczesnych kotłów kondensacyjnych mają wąskie przekroje, więc wrażliwość na osad jest tam większa. Podobne mechanizmy opisaliśmy przy okazji zmiękczacza wody, tylko że tam winowajcą jest kamień.

Objawy zanieczyszczonej instalacji

Pojedynczy objaw nie przesądza o niczym. Zimny grzejnik bywa po prostu zapowietrzony, a hałas w rurach ma osobne przyczyny, które opisujemy w tekście o bulgoczących kaloryferach. Dopiero kilka objawów naraz i ciemna woda wskazują na osad.

Metody płukania instalacji

Przepłukanie wodą

Najprostsza metoda polega na odłączeniu grzejników i przepuszczeniu przez nie czystej wody pod ciśnieniem sieciowym, aż wypływająca woda zrobi się przejrzysta. Sprawdza się w niezbyt zanieczyszczonych instalacjach, na przykład po remoncie lub przed uruchomieniem nowej.

Płukanie chemiczne

Do instalacji dodaje się specjalny preparat, który rozpuszcza osady i rozluźnia szlam. Instalacja pracuje z nim przez określony czas, potem całość spuszcza się i dokładnie płucze czystą wodą. Środek dobiera się do materiału grzejników i rur, bo część preparatów jest agresywna dla aluminium.

Płukanie hydrodynamiczne

Specjalna pompa wymusza przepływ w obu kierunkach przez grzejniki i pętle, w tym podłogowe. Taka metoda lepiej usuwa osady z miejsc, gdzie sama woda nie dociera, i jest używana w mocno zabrudzonych instalacjach.

Po każdym płukaniu napełniamy instalację świeżą wodą, najczęściej z inhibitorem korozji, i dokładnie odpowietrzamy. Jak ustawić ciśnienie po napełnieniu, opisaliśmy w artykule o spadającym ciśnieniu w kotle.

Filtr magnetyczny i odmulacz

Filtr magnetyczny, czyli magnetofiltr, montuje się na przewodzie powrotnym tuż przed kotłem. Przepływająca woda opływa magnes, który zatrzymuje drobiny magnetytu, zanim dotrą do wymiennika. Czasem stosuje się też odmulacz, który zbiera cięższy szlam na dnie obudowy. Oba urządzenia mają zawory odcinające, więc czyszczenie nie wymaga spuszczania wody z całej instalacji.

Filtr chroni instalację przed dalszym zabrudzeniem, ale starego osadu nie usunie, więc najlepiej montować go przy płukaniu. Magnes zatrzyma też to, co uwolni się po remoncie lub zmianie grzejników. Filtr trzeba czyścić, najlepiej raz w roku przy przeglądzie kotła. Przepełniony traci skuteczność.

Kiedy płukanie ma sens

Przed montażem nowego kotła

Jeśli do starej instalacji trafia nowy kocioł kondensacyjny, płukanie jest najczęściej zalecane w instrukcji producenta, a część producentów wiąże z nim warunki gwarancji. Sprawdź kartę gwarancyjną kotła. Więcej o samej wymianie piszemy w artykule o wymianie pieca gazowego.

Po wystąpieniu objawów

Jeśli grzejniki nierówno się nagrzewają, a woda z instalacji jest ciemna, płukanie zwykle przywraca równomierną pracę całego układu. Warto też zrobić je przed rozbudową o ogrzewanie podłogowe, bo nowe pętle łatwo zatykają się osadem z grzejników.

Przy zmianie lub dołożeniu grzejników

Nowe grzejniki wpuszczone do starej instalacji mogą się szybko zabrudzić. Przepłukany obieg i filtr przy kotle zabezpieczą je od pierwszego sezonu.

Przy bardzo starej instalacji z mocno skorodowanymi grzejnikami płukanie warto poprzedzić oceną jej stanu. Osad bywa jedyną rzeczą uszczelniającą drobne ubytki, a agresywna chemia może je odsłonić. W takim przypadku wybieramy łagodniejszą metodę albo wymieniamy najgorsze elementy.

Grzejniki grzeją nierówno albo woda w instalacji jest czarna?

Sprawdzimy stan instalacji, dobierzemy metodę płukania i zamontujemy filtr przy kotle. Gliwice i okolice, bezpłatna wycena.

Najczęstsze pytania

Jak często trzeba płukać instalację CO?

Nie ma stałego terminu. Płukanie robi się przy wymianie kotła na nowy, po stwierdzeniu objawów zanieczyszczenia albo po remoncie, w którym instalacja była otwierana. Przy zamontowanym filtrze magnetycznym i sprawnej wodzie obiegowej zwykle wystarcza regularne czyszczenie filtra podczas rocznego przeglądu.

Czy filtr magnetyczny jest potrzebny przy nowym kotle?

Producenci kotłów kondensacyjnych często zalecają go w instrukcji, a część warunkuje od niego gwarancję. Wymiennik nowoczesnego kotła ma wąskie kanały, więc drobinki magnetytu z instalacji odkładają się w nim szybciej niż w starych kotłach żeliwnych. Warunki gwarancji najlepiej sprawdzić w karcie kotła.

Czy płukanie może uszkodzić stare grzejniki?

Przy bardzo starych grzejnikach, które mają już ubytki korozyjne, osad bywa jedyną rzeczą zatykającą drobne nieszczelności. Dlatego przed płukaniem instalacja jest oceniana, a przy mocno skorodowanych grzejnikach wybiera się łagodniejszą metodę albo wymienia najgorsze elementy.

Jak wyczyścić filtr magnetyczny?

Zamykamy zawory po obu stronach filtra, wyjmujemy magnes z obudowy i zmywamy z niego zebrany szlam. Potem wkładamy magnes z powrotem, otwieramy zawory i odpowietrzamy filtr. Warto to robić raz w roku, razem z przeglądem kotła.

PW Dobry Klimat – Gliwice Specjaliści od kotłowni gazowych, ogrzewania podłogowego i instalacji CO w Gliwicach i okolicach od 2019 roku.
Wróć do bloga Serwis kotłów Gliwice